Lees voor

Drents Archiefnet

Op de website http://www.drentsarchiefnet.nl/ vindt u allerlei informatie over de geschiedenis en alles wat daarover in de Drentse archieven te vinden is. Voor de gemeente Hoogeveen betreft het de volgende categorieën:

  • overheidsarchieven
  • niet-overheidsarchieven
  • verzamelingen
  • elders berustende archieven

Nationale Militie

Het archief van de gemeente Hoogeveen heeft een bijzondere service voor stamboomonderzoekers en andere belangstellenden. Op een van de computers in de studiezaal van de gemeente staat het bestand van de Nationale Militie Hoogeveen van 1814 tot 1923. Daarin staan zo'n 13.000 Hoogeveense jongemannen, die op 19-jarige leeftijd werden ingeschreven voor het leger.

De genealogen Jan Pol en Anneke Pol-Snippe uit Hoogeveen hebben een aantal jaren lang gewerkt aan het koppelen van gegevens uit twee registers. Bovendien hebben zij er een computerprogramma voor geschreven.

Uniek in Drenthe

Jan en Anneke Pol hebben de gegevens uit het inschrijfregister en het lotingregister samengebracht. De koppeling van deze gegevens, ondergebracht in een database, is uniek voor Drenthe. De gemeente is het echtpaar Pol zeer dankbaar voor het op deze wijze toegankelijk maken van de gegevens.

Voor stamboomonderzoekers zijn de gekoppelde registers een zeer interessante bron. In het computerbestand zijn veel extra gegevens te vinden over onder meer signalement, gezondheid beroep en eventueel het regiment waarin ze terecht kwamen.

De beschikbaarheid van de gegevens op de computer heeft als voordeel dat de oude boeken zelf niet meer geraadpleegd hoeven te worden. En dat is weer goed voor het behoud van die registers.

De Franse tijd

In 1795 vielen de Franse troepen van Napoleon de Republiek der Verenigde Nederlanden binnen en werd de Bataafse Republiek opgericht. Toen in 1806 Napoleons’s broer Lodewijk Napoleon koning van Nederland werd, werd het Koninkrijk Holland gevormd.

Napoleon voerde o.a. de dienstplicht in, de zogenaamde conscriptie van 1811. Jongemannen van 20 jaar konden worden ingeloot voor de dienst.

Tussen 1810 en 1813 zaten veel jongemannen in het leger van Napoleon. Ook uit Hoogeveen zaten een aantal jongemannen in het Franse leger om te vechten in diverse landen van Europa. Er zijn niet veel van teruggekeerd.

Toen Napoleon in 1813 verdreven werd, werd het Koninkrijk der Nederlanden opgericht door Koning Willem I. De voorbereidingen van deze nieuwe staat werden verricht door het driemanschap, bestaande uit Van Limburg Stirum, Van Hoogendorp en Van der Duyn van Maasdam. Deze wet werd in 1814 ingevoerd, grotendeels werden de bepalingen overgenomen van de conscriptie van Napeleon. Zo ontstond in 1814 de Nationale Militie.

Dienstplicht

In 1811 voerde Napoleon in Nederland de dienstplicht in omdat hij in eigen land niet genoeg manschappen kon rekruteren. Iedere jongeman tussen de 18 en 19 jaar kreeg een oproep om zich te laten inschrijven in de gemeente waar zijn ouders woonden. In het inschrijfregister werden onder meer geboortedatum en -plaats, beroep en namen van ouders, maten en signalement en eventuele vrijstelling van dienst genoteerd.

Elk jaar was er een lotingsdag voor degenen die dat jaar 19 werden of waren geworden. Een aantal jongemannen moest in dienst, de rest werd vrijgesteld. Gegevens uit het inschrijfregister kwamen voor een deel terecht in het lotingregister, aangevuld met gegevens over lichaamsgebreken b.v. kwade borst, slecht ziend, zweet en platvoeten, broederdienst, regiment, plaatsvervanger, stamboeknummer enzovoorts.

Van de personen die in deze registers een stamboeknummer hebben en waarvan men weet in welk regiment hij zat, kan men in het Nationaal Archief in Den Haag een register opvragen voor aanvullende gegevens over o.a. zijn loopbaan, rang etc.

Saillante details

De nieuwe database van het gecombineerde inschrijf- en lotingregister van de Nationale Militie in het Hoogeveense archief biedt niet alleen saillante details over voorouders. Vaak zit daar informatie tussen waarmee stamboomonderzoekers in de zoektocht naar hun voorouders in andere archieven verder mee kunnen komen.

Drents Archief

Een interessante bron van informatie is ook het Drents Archief aan de Brink 4 te Assen. Informatie: telefoon 0592-313523, internet: www.drentsarchief.nl of e-mail: info@drentsarchief.nl

Uitgelicht

Zoeken